علوم برای ذهن‌های آرام: طراحی یادگیری فعال و بازی‌وار برای کودکان با نیازهای ویژه ذهنی
کد مقاله : 1222-INNOLABCONF (R1)
نویسندگان
علی عسگرانی *1، حسین افلاکی فرد2
1دانشجو معلم
21 . استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
این پژوهش به بررسی اثربخشی تلفیق رویکردهای یادگیری فعال شامل مشارکت‌جویی، بازی‌وارسازی و تجربه‌محوری با فعالیت‌های آزمایشگاهی و کارگاهی در آموزش مفاهیم علوم پایه پنجم برای دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی می‌پردازد. با توجه به ویژگی‌های شناختی و رفتاری این گروه از دانش‌آموزان، استفاده از روش‌های سنتی آموزش نظری اغلب با چالش‌هایی مانند کاهش انگیزه، درک سطحی و مشارکت محدود در فرآیند یادگیری همراه است. در مقابل، رویکردهای یادگیری فعال با تأکید بر تعامل، تجربه عملی و استفاده از ابزارهای ملموس و محیط‌های پویا، می‌توانند زمینه‌ساز یادگیری عمیق‌تر و پایدارتر باشند.جامعه آماری این پژوهش شامل ۱۲ معلم مدارس استثنایی و ۳۶ دانش‌آموز کم‌توان ذهنی پایه پنجم در شهر شیراز است که در طول یک دوره آموزشی ۸ هفته‌ای مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل فرم‌های مشاهده رفتار، پرسش‌نامه‌های باز پاسخ برای معلمان، و تحلیل محتوای فعالیت‌های کلاسی بود. فرم‌های پاسخ‌دهی شامل سه نوع: توصیفی، مقیاس‌دار و تصویری بودند که به‌صورت مرحله‌به‌مرحله در جلسات آموزشی اجرا شدند.یافته‌ها نشان داد که تلفیق فعالیت‌های عملی با عناصر بازی، مشارکت گروهی و روایت‌سازی، موجب افزایش توجه، تمرکز و درک مفاهیم علمی مانند رشد گیاه، حواس پنج‌گانه، نور و مغناطیس شده است. همچنین، این رویکرد به کاهش اضطراب آموزشی، افزایش اعتماد به نفس و تقویت مهارت‌های ارتباطی دانش‌آموزان کمک کرده است. در پایان، مقاله پیشنهادهایی برای طراحی برنامه‌درسی مبتنی بر یادگیری فعال، با تأکید بر بومی‌سازی فعالیت‌ها و استفاده از منابع در دسترس، در مدارس استثنایی ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها
یادگیری فعال، بازی‌وارسازی، فعالیت‌های آزمایشگاهی و کارگاهی، دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی، آموزش علوم ابتدایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر